{"id":608,"date":"2022-09-20T13:57:46","date_gmt":"2022-09-20T13:57:46","guid":{"rendered":"https:\/\/diabetesmwg.wpengine.com\/cymhlethdodau-hirdymor-diabetes\/"},"modified":"2023-08-03T08:32:17","modified_gmt":"2023-08-03T08:32:17","slug":"cymhlethdodau-hirdymor-diabetes","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.diabetes-care.wales\/cy\/adnoddau-diabetes\/cymhlethdodau-hirdymor-diabetes\/","title":{"rendered":"Cymhlethdodau Hirdymor Diabetes"},"content":{"rendered":"\n
<\/div>\n\n\n\n

Gall niwed parhaol ddigwydd yn y corff o ganlyniad uniongyrchol i lefelau uchel o glwcos yn y gwaed am gyfnod estynedig.1<\/a><\/sup>Y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal (2020) Managing blood glucose in adults with type 2 diabetes. Chapter 4 NICE Pathways. Llundain: Y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal<\/span>. Dyna pam mae’n bwysig ceisio cynnal lefelau glwcos rhwng 6 \u2013 12 mmol\/l. Gall gormod o glwcos yn y gwaed amharu ar y pibellau gwaed a gall arwain at groniad o ddyddodion brasterog a all wneud niwed i waliau’r pibellau gwaed. Gall hyn arwain at y cymhlethdodau canlynol, neu os oes cymhlethdodau yn bodoli eisoes, gall eu gwaethygu:<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Trawiad ar y galon, str\u00f4c a chylchrediad gwaed gwael i’r pibellau gwaed mawr yn y coesau (clefyd prifwythiennol ymylol)<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Mae lefelau glwcos uchel dros gyfnod o amser yn gwneud niwed i bibellau gwaed a gall hyn arwain at bwysedd gwaed uchel a llif gwaed gwael. Gall lefelau glwcos uwch yn y gwaed arwain at blac brasterog yn datblygu a gall y rhain dorri a ffurfio tolchenni. Weithiau, gall hyn arwain at drawiad ar y galon, str\u00f4c a\/neu glefyd prifwythiennol ymylol.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Problemau gydag arennau (neffropathi)<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Gall diabetes achosi niwed i’r arennau dros gyfnod hir o amser drwy ei gwneud hi’n fwy anodd clirio hylif ychwanegol a gwastraff o’r corff. Achosir hyn gan lefelau glwcos uchel yn y gwaed a phwysedd gwaed uchel. Gelwir hyn yn neffropathi diabetig neu glefyd yn yr arennau.<\/p>\n\n\n\n

Arennau a Diabetes<\/a><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Niwed i nerfau (niwropathi)<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Gall lefelau glwcos uchel yn y gwaed arwain at niwed i nerfau. Gall hyn ei gwneud hi’n fwy anodd i’r nerfau gludo negeseuon rhwng yr ymennydd a phob rhan o’r corff, felly gall effeithio sut ydym yn gweld, yn clywed, yn teimlo, yn symud ac yn cyffwrdd.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Problemau llygaid (retinopathi)<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Mae rhai pobl sy’n dioddef o ddiabetes yn datblygu clefyd llygaid o’r enw retinopathi diabetig a all effeithio ar eu golwg. Os rhoddir diagnosis o retinopathi \u2013 fel arfer drwy brawf sgrinio llygaid \u2013 gellir ei drin a gellir atal yr unigolyn rhag colli ei olwg (gweler yr adran Sgrinio Llygaid<\/a>).<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Problemau traed<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Mae dioddef o ddiabetes yn golygu bod pobl mewn mwy o risg o broblemau traed difrifol a all arwain at wlseriad a’r posibilrwydd o orfod colli’r droed os na chaiff ei thrin. Gall niwed i nerfau effeithio ar y teimlad yn y traed. Mae lefelau uchel o glwcos yn y gwaed yn lleihau cylchrediad a all arwain at glwyfau yn gwella’n wael. Mae’n hanfodol dweud wrth y meddyg teulu os ydych yn sylwi ar unrhyw newid yn nhraed yr unigolyn.<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Clefyd y deintgig a phroblemau arall gyda’r geg<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Gall lefelau glwcos uchel arwain at facteria yn y geg a all gynyddu’r risg o haint yn y daint a’r deintgig. Gall pibellau gwaed y deintgig gael eu niweidio hefyd, sy’n ei gwneud hi’n fwy tebygol i rywun ddioddef o haint yn y deintgig.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Po uchaf yw’r lefel HbA1c (lefel y glwcos yn y gwaed), po uchaf yw’r risg o ddatblygu cymhlethdodau neu waethygu cymhlethdodau sydd eisoes yn bodoli a all effeithio ar ansawdd bywyd.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Adolygiad diabetes blynyddo<\/h2>\n\n\n\n

Mae gan bobl sy’n dioddef o ddiabetes yr hawl i gael adolygiad diabetes blynyddol. Mae’n bosibl bod y rhain wedi’u hoedi oherwydd COVID, ond byddant yn cael eu haildrefnu. Ni fydd yr apwyntiadau yn rhai wyneb yn wyneb bob tro, efallai y cewch gynnig galwad fideo neu dros y ff\u00f4n. Bydd pobl sydd ag anghenion mwy brys yn cael eu blaenoriaethu. Dilynwch y ddolen hon am gyngor ar baratoi ar gyfer yr apwyntiad: https:\/\/www.diabetes.org.uk\/guide-to-diabetes\/managing-your-diabetes\/preparing-remote-appointments<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Beth allwch chi ei wneud i helpu?<\/h2>\n\n\n\n

Dylid gwirio’r prosesau gofal hyn o leiaf bob blwyddyn. Gellir gwneud hyn fel rhan o’r adolygiad diabetes blynyddol. Os nad yw’r unigolyn sy’n dioddef o ddiabetes yn gallu mynychu’r gwiriadau hyn, naill ai ym meddygfa’r meddyg teulu neu yng nghlinig diabetes yr ysbyty, yna mae angen i chi gysylltu \u00e2’r meddyg teulu ac mae’n bosibl y gall drefnu’r gwiriadau hyn yn y gymuned.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n

Beth yw’r canllawiau?<\/h2>\n\n\n\n

Mae Canllawiau Clinigol NICE yn amlinellu’r gwiriadau gofal iechyd neu dargedau’r triniaethau gofal ar gyfer pobl sy’n dioddef o ddiabetes Yn \u00f4l y canllawiau hyn, dylai bob un dros 12 oed sy’n dioddef o ddiabetes gael y naw gwiriad gofal iechyd canlynol o leiaf unwaith y flwyddyn.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\"Mae<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Dylai pawb sy’n dioddef o ddiabetes barhau i gael adolgiad diabetes blynyddol lle bynnag maent yn byw a gellir gwneud trefniadau gyda’r darparwr iechyd lleol i gwblhau’r gwiriadau hyn os nad ydynt yn gallu ceisio’r gwasanaeth y tu hwnt i’w hamgylchedd cartref.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n

Mae’n bosibl bod pobl h\u0177n diabetig eisoes yn dioddef o gymhlethdodau diabetes. Wedi dweud hynny, gyda gofal da a rheolaeth o’r ffactorau risg, gellir atal cymhlethdodau yn llwyr, neu eu hatal rhag gwaethygu. Dyma rai o’r hanfodion gofal iechyd y dylid eu hadolygu’n rheolaidd er mwyn rheoli diabetes.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n